Verkorting alimentatieduur

Al jaren wordt gedebatteerd en gediscussieerd over het verkorten van de partneralimentatieduur van 12 naar 5 jaar. Met het wetsvoorstel “Wet herziening partneralimentatie”probeert de politiek te bewerkstelligen dat de alimentatiegerechtigde partner sneller zijn of haar eigen boontjes dopt. In deze visie moet de bijdrage in het levensonderhoud eerlijker, simpeler en korter. Nadat de Tweede Kamer het wetsvoorstel op 11 december 2018 heeft aangenomen, is het afwachten of ook de Eerste Kamer er mee instemt. Als dat het geval is, zal de wet per 1 januari 2020 in werking treden.

Trend van minder en kortere partneralimentatie

Dit wetsvoorstel sluit aan bij de rechtspraak, waarin steeds meer van de alimentatiegerechtigde wordt verwacht dat hij of zij op eigen benen kan staan. Rechtbanken kijken niet alleen meer naar de behoefte en draagkracht, maar ook naar de verdiencapaciteit van degene die partneralimentatie verzoekt (kan deze persoon aan het werk en eigen inkomsten genereren?) en de periode waarover alimentatie gerechtvaardigd is (binnen hoeveel tijd kan deze persoon inkomsten verwerven?). De tijd van een standaard periode van partneralimentatie voor de duur van 12 jaar lijkt dus voorbij.

Concrete wijzigingen alimentatieduur

De bijdrage in het levensonderhoud gaat in vanaf het moment dat de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Als uitgangspunt voor de nieuwe alimentatieduur zal de helft van het aantal huwelijksjaren gaan gelden, met een maximum van 5 jaar. Deze verkorte partneralimentatie is volgens het wetsvoorstel echter niet altijd van toepassing. De voorgestelde uitzonderingen hierop zijn:

  • Het huwelijk/ geregistreerd partnerschap met kinderen jonger dan 12 jaar. In dat geval kan de partneralimentatie gelden totdat het jongste kind 12 jaar is;
  • Als het huwelijk/ geregistreerd partnerschap langer dan 15 jaar heeft geduurd en de alimentatieontvanger maximaal 10 jaar jonger is dan de AOW-leeftijd, bestaat maximaal recht op 10 jaar partneralimentatie;
  • Wanneer het huwelijk/ geregistreerd partnerschap 15 jaar of langer heeft geduurd en de alimentatieontvanger 50 jaar of ouder is, heeft de alimentatieontvanger maximaal recht op 10 jaar partneralimentatie. Deze uitzondering vervalt 7 jaar na inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Overgangsregeling

Als de nieuwe wet wordt aangenomen en in werking treedt, geldt deze wet alleen voor nieuwe scheidingen. Voor de huidige alimentatieverplichtingen verandert de duur van de partneralimentatie niet en blijven de huidige regels van kracht. In dat geval kan echter aansluiting worden gezocht bij de trend in de rechtspraak, waarbij alsnog kan worden getracht een korte alimentatieduur te bewerkstelligen.

Door: Patricia Speijer